करिब ९ बजेतिर मन्त्री क्वार्टरबाहिर नारा लगाएको सुनियो । त्योभन्दा पहिला पनि हल्ला सुनिएको थियो– जुलुस लगाएर प्रदर्शनकारी आउँदैछन् भन्ने । तर, त्यस्तो हुन्छ भन्ने कल्पना गरिएको थिएन । हामीले खाना खाइसकेका थियौं । जब जुलुस आयो । बाहिरबाट तोडफोड शुरू भयो । क्वार्टरमा ढुंगा बर्सिन थाल्यो ।
मन्त्री क्वार्टरको घरमा लाग्यो । प्रदर्शनकारीहरू भित्र पस्ने जमर्को गरिराखेका थिए । तपाईंहरूलाई लिन भनेर हेलिकप्टर आउँदैछ, निस्किनुपर्यो भनेर सुरक्षाकर्मीले भने ।
बाहिरको मास उत्तेजित थियो । त्यो बेला अरू कुरा सोच्न सक्ने अवस्था भएन । जे कपडा लगाइएको थियो, त्यसैमा निस्कियौं । केही सामान ल्याउने स्थिति थिएन, हेलिकप्टरमा लैजाने परिस्थिति थिएन, जे जति थिए, त्यहीँ छाड्यौं ।
केटाकेटी रुने/कराउने गरेपछि सानो बच्चा भएकालाई प्रायोरिटी दिएर हेलिकप्टरमा पठायौं । हामी अन्तिम हेलिकप्टरमा चढ्यौं । सेनाको हेलिकप्टरमा राखेर हामीलाई भैरवनाथ गणमा लगियो । ५ दिनको दिन हामी त्यहाँबाट फर्किएको हो ।
गएको दिन र दोस्रो दिनमा मोबाइल हाम्रो साथमा थियो । तेस्रो दिन स्वीच अफ गर्नुस् र मोबाइल हामीलाई दिनुस् भनेर भनियो । किन ? भनेर सोधेको, तपाईंहरूकै सुरक्षाका लागि हो भन्ने कुरा भयो । मोबाइल दियौं ।
मोबाइल नभएपछि बाहिरको समाचारबाट वञ्चित भयौं । बिहान र बेलुका परिवारका सदस्यलाई फोन गर्नका लागि ल्यान्डलाइन फोन उपलब्ध थियो । हामीले सम्पर्क गर्दा परिवारका सदस्यले यस्तो छ भनेर बताउनुहुन्थ्यो । उहाँहरूले न्युज हेरेर भनेका कुराबाट हामी अपडेट भयौं ।
शुरूमा संसद् विघटन नगरी संसद्ले नै सुशीला कार्कीलाई प्रधानमन्त्री बनाउने लगभग सहमति भएको छ भन्ने कुरा सुनेका थियौं । पछि संसद् विघटन नै सर्तको रूपमा राखियो भन्ने कुरा थाहा पायौं ।
हामीहरूलाई ब्यारेकभित्रको छुट्टा–छुट्टै भवनमा राखिएको थियो । पहिलो र दोस्रो दिन सामूहिक भेटको अवसर भएन । हामीलाई ढोका नखोल्नुस्, पर्दा पनि नखोल्नुस् भनिएको थियो ।
बाहिर जाने त होइन, तर ढोका नखोल्दा हावाको समस्या हुन्छ भन्दा उताबाट तपाईंहरूकै सुरक्षाका लागि भनेको हो भन्ने जवाफ आयो । ‘ड्रोनले खिच्न सक्ने हुन्छ पर्दा खोल्दा, त्यसैले नखोल्नू’ भन्नुभएको थियो ।
मोबाइल लिइसकेपछि हामीले भन्यौं– हामीसँग मोबाइल छैन, केही कुरा बाहिर कन्भे गर्न सक्ने स्थिति छैन । हामी एकआपसमा बसेर कुराकानी गर्न पाएनौं भने के गरेर बस्ने ? भनिसकेपछि सबैलाई एकै ठाउँमा बस्न दिइयो ।
म बसेको भवनमा वन राज्यमन्त्री रूपा बिक, पर्यटन मन्त्री बद्री पाण्डे, कृषि मन्त्री रामनाथ अधिकारी, उद्योग मन्त्री दामोदर भण्डारी थियौं । यो परिस्थिति कसरी आयो भनेर हामीले छलफल गर्यौं ।
आन्दोलनमा घुसपैठ हुन्छ भन्ने कुरा त आइरहेको थियो । राप्रपा र दुर्गा प्रसाईंले गरेको आन्दोलनमा पनि त्यो देखिएको थियो । तर, त्यही खालको घटना हुन्छ भन्ने कसैले थाहा नपाएको बुझिन्थ्यो ।
घुसपैठ हुन्छ भन्ने कुरा पूर्वानुमान गर्न सक्नुपर्थ्यो । सुरक्षा निकायबाट जे रिपोर्ट भयो, त्यही नै होला भन्ने विश्वास गर्नु सरकारको तर्फबाट कमजोरी भयो भन्ने हामीहरूको मूल्यांकन भयो ।
म मन्त्री बनेको २ महिना पनि भएको थिएन । ६ महिनामा प्रशासनिक क्षेत्रमा धेरै सुधारका काम भयो भनेर नेपाली जनताले देख्ने गरी काम गर्ने योजनामा थिएँ, त्यो अधुरै रह्यो ।
(निवर्तमान संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्री न्यौपानेसँगको कुराकानी)
